Problemy polskiej służby zdrowia - czas na debatę!

Wiele wskazuje na to, że nadchodzące wybory nie rozstrzygną w konstruktywny sposób o przyszłości polskiej opieki zdrowotnej i medycyny w ogóle. Obie największe partie polityczne w Polsce od 10 lat stawiają na stagnację i doraźne rozwiązywanie problemów. Boli fakt, że w debacie publicznej nie zwraca się uwagi na przyczyny patologii, a jedynie na ich skutki. Gdyby lekarz zwracał uwagę jedynie na objawy, a bagatelizował diagnostykę byłby dalece nieskuteczny.

Zgodnie z polskim zwyczajem żyjemy w kraju, gdzie na medycynie zna się każdy. To samo dotyczy większości polityków, którzy nawet, gdy są lekarzami niezbyt chętnie dopuszczają do głosu ekspertów od służby zdrowia (epidemiologów, menedżerów, badaczy rynku, wybitnych specjalistów, szefów towarzystw lekarskich, przedstawicieli izb lekarskich, a nade wszystko zrzeszonych w organizacjach i fundacjach świadomych PACJENTÓW.

Najwyższy czas, by fundamentalne problemy publicznie poruszyć, nazwać rzeczy po imieniu, rozpocząć dyskusję społeczną i zmobilizować polityków do aktywności. Czas na zmiany.

O czym należy rozmawiać? Zwracamy uwagę na kluczowe według nas problemy, z którymi należy się zmierzyć zarówno na szczeblu rządowym i eksperckim, ale też na poziomie świadomości obywatela-pacjenta.

1. Głębokie niedofinansowanie publicznej służby zdrowia (wartość rocznego rynku usług zdrowotnych to ponad 70 mld PLN, a pacjenci z własnej kieszeni wydają na usługi medyczne i okołomedyczne przeszło 30 mld). Tu szereg kwestii związanych nie tylko z wysokością składki zdrowotnej, ale nadmierną lub dramatycznie zaniżoną wyceną różnych procedur, nieadekwatnym (zbyt niskim) do potrzeb i możliwości kontraktowaniem szpitali, otwarciem na tak zwane współpłacenie, otwarciem na problem dodatkowych ubezpieczeń zdrowotnych czy znacznie opóźnionym rejestrowaniem przez AOTM i URL nowoczesnych, bardzo kosztownych terapii.
Trzeba powiedzieć jasno, że służba zdrowia z założenia przynosi Państwu finansowe straty tak jak obronność, a dbać należy jedynie o to, by były jak najmniejsze. Może warto zastanowić się nad ustaleniem procentowego minimalnego progu w budżecie przeznaczanego na publiczną służbę zdrowia, jak w przypadku obronności...

2. Problem konstytucyjny: w Polsce na papierze mamy zagwarantowany równy i bezpłatny dostęp do opieki medycznej dla wszystkich obywateli. W praktyce o dostępności (szybkości i jakości diagnostyki i leczenia) decyduje cenzus finansowy. Zamożniejsi mogą w świetle prawa omijać kolejki i otrzymywać usługi podobnej lub wyższej jakości od osób biedniejszych (tak jest w przypadku całej klasy politycznej). Wymaga to poważnej debaty społecznej.

3. Problem wyjazdu przygotowanych do zawodu w publicznych szkołach lekarzy i pielęgniarek za granicę. Warto dokonać bilansu: na ilu absolwentów kierunków medycznych stać państwo polskie, by zapewnić im potem godne warunki pracy w trakcie kształcenia specjalizacyjnego? Czy nie czas położyć nacisk na kształcenie podyplomowe, a nie bezrefleksyjnie zwiększać liczbę miejsc na państwowych uczelniach medycznych?

4. Nieodpowiedni poziom wynagrodzeń lekarzy specjalistów w placówkach publicznych -> Odpływ lekarzy do sfery prywatnej, dodatkowych miejsc zatrudnienia, za granicę -> Spadek jakości publicznej medycyny -> Problem przepracowania i złej wydajności lekarzy -> Presja społeczna i wzrost liczby błędów medycznych -> Ostracyzm społeczny wobec lekarzy, gdy się pomylą

5. Kryzys Podstawowej Opieki Medycznej. Lekarze rodzinni na całym świecie mają ogromne kompetencje i z nich korzystają. W Polsce wciąż nie jest to specjalność prestiżowa, brakuje kompetentnych Specjalistów Medycyny Rodzinnej, kapitacyjny sposób finansowania obniża jakość świadczonych usług i preferuje zaniechanie diagnostyki, co przeciąża lecznictwo specjalistyczne, ambulatoryjne, a przede wszystkim Pogotowie i Szpitalne Oddziały Ratunkowe.

6. Niedobór publicznych, merytorycznych i przystępnych i dostępnych np w internecie źródeł informacji o chorobach, profilaktyce, leczeniu, jak i organizacji systemu dla PACJENTÓW. W przeciwieństwie do Zachodu źródłem wiedzy dla polskich pacjentów jest ogólnoświatowa encyklopedia lub fora internetowe.

7. Przeciążenie administracyjne lekarzy, którzy zostali wykształceni, aby leczyć. Nadmierna ilość dokumentacji medycznej, którą należy tworzyć, słaba jej informatyzacja.
Polscy lekarze mają duże kompetencje, cechują się wrażliwością na problemy pacjentów, są w większości dobrze przygotowani, wciąż się też doszkalają. Gdy tylko się im na to pozwala leczą na światowym poziomie, a nawet wytyczają nowe szlaki. Pozwólmy im na to tworząc lepsze warunki, a wtedy odczują to także pacjenci.

Mateusz Malik, lekarz

***

Postulaty www.MedFor.me i www.PrzypadkiMedyczne.pl przedłożone 16.10.2015 roku Prezydentowi RP poprzez http://www.prezydent.pl/kontakt/ z okazji inauguracyjnego posiedzenia Narodowej Rady Rozwoju pt. "Bezpieczeństwo zdrowotne Polaków - diagnoza sytuacji".