Zaskakujące wnioski z Debaty o zdrowiu w TVP1

Debata w telewizyjnej Jedynce na temat zdrowia (16.02.2016) z udziałem Ministra Zdrowia Konstantego Radziwiłła pokazuje, że nie tyle nie umiemy rozmawiać o ochronie zdrowia w Polsce (owszem, to jeden z ulubionych tematów do dyskusji), ale że powszechnie nie rozumie się pewnych kluczowych pojęć. Medycyna stanowi na tyle złożony problem, że potrzeba powoli i merytorycznie wyjaśniać podstawowe kwestie. I tak poznaliśmy szereg paradoksów, które dały o sobie znać w telewizyjnej rozmowie ekspertów.

Przykładem jest pojęcie "publiczności i prywatności" w służbie zdrowia. Większości obywateli prywatna służba kojarzy się z koniecznością wyłożenia własnych pieniędzy za usługi medyczne. Z drugiej strony placówka publiczna utożsamiana jest z całkowitym brakiem jakichkolwiek kosztów. Nadużywane w debacie publicznej pojęcia "komercjalizacji szpitali" czy "prywatyzacji służby zdrowia" tworzą pojęciowy mętlik. W wyjaśnieniu tego nie pomogła rozmowa lek. Krzysztofa Bukiela (OZZL) z prof. Bogdanem Chazanem, która tylko nasiliła pojęciowy bałagan.

A wiemy przecież, że większość prywatnych spółek zarządzających dużymi szpitalami są tak naprawdę zależne od władz samorządowych czyli de facto od państwa. Pomija się bezcenny wkład całkowicie prywatnych przychodni podstawowej opieki zdrowotnej (NZOZ) w funkcjonowanie polskiej medycyny rodzinnej. Mylony jest fakt prywatnej własności ośrodka zdrowia i problem ponoszenia kosztów własnych przez osoby fizyczne w medycynie komercyjnej. Zwrócono też kilkakrotnie uwagę na patologię polegającą na ponoszeniu kosztów powikłań niemal wyłącznie przez państwo. Niekiedy zdarza się tak, że przygotowana dla pacjenta oferta niepublicznych ośrodków medycznych składa się z dobrze płatnych procedur (z których niekiedy pracujący lekarze czerpią odsetek zysku dla siebie), ale w przypadku komplikacji po zabiegach/procedurach dany środek nie ponosi kosztów ich leczenia - podkreślali zgodnie prof. Chazan i dr Adam Sandauer (honorowy przewodniczący Stowarzyszenia Pacjentów "Primum Non Nocere").

Kolejnym problemem jest sens działania NFZ (i tym podobnych), który każdemu kojarzy się z zbędną instytucją, która generuje koszty, tworzy kłopotliwe ograniczenia, a nie wnosi nic. A pomija się w krytyce tej instytucji fakt, że żaden system zdrowotny nie może funkcjonować przy braku instytucji, która nadzoruje dystrybucję państwowych środków w ochronie zdrowia. Na ten problem zwracali uwagę obecni w debacie kolejni szefowie NFZ: lek Andrzej Sośnierz i mec. Agnieszka Pachciarz. Sami zauważali bolączki polskiego systemu i narzekali na współpracę z Ministerstwem Zdrowia. Tu zaznaczam, że pozytywnym aspektem rozmowy jest zwrócenie uwagi na to, że politycy zarządzający służbą zdrowia nieprzerwanie od wielu lat z uwagi na rzekomą presję społeczną mają tendencję do zaniechań i awersję do jakichkolwiek systemowych zmian, które wszyscy zgodnie uznają za konieczne.

Z różnych perspektyw przyczynach odwiecznego kryzysu polskiej służby zdrowia mówili też przewodnicząca OZZPiP Lucyna Dargiewicz, prof. Marek Kuch, Ewa Błaszczyk czy prof. Elżbieta Mączyńska. Podkreślano ogromne niedobory kadrowe i związane z nimi niedostateczne wynagrodzenia, będące przyczyną emigracji zarobkowej osób z wykształceniem medycznym.

Ważnym elementem programu było wystąpienie ministra Konstantego Radziwiłła przepytywanego przez Krzysztofa Ziemca z TVP, który ujawniał plany Ministerstwa Zdrowia i wyjaśniał czym w istocie jest wypełnienie konstytucyjnego prawa do opieki zdrowotnej gwarantowanej przez państwo wszystkim obywatelom.

Zmarnowanym potencjałem programu jest pytanie zadane widzom w sms-owej sondzie: "Czy wszyscy, także nieubezpieczeni, powinni mieć dostęp do bezpłatnej opieki zdrowotnej?" - w swej istocie błędne, niemerytoryczne i odwołującym się do populizmu. A jest wiele pytań, na które obywatele powinni się wreszcie wypowiedzieć, np. Czy chcesz podniesienia składki zdrowotnej do poziomu zbliżonego do krajów Europy Zachodniej? albo Czy aby podnieść jakość żywienia w szpitalu jesteś gotowa/y ponieść niewielką opłatę? itp.

Pozostali uczestnicy Debaty:

Wszystkie fotografie pochodzą z nagrania: TVP INFO - Debata